ഡിലീറ്റ് ചെയ്താൽ ശരിക്കും പോകുമോ?

കഴിഞ്ഞ വർഷം ഒരു സുഹൃത്ത് ഒരു സംഭവം പറഞ്ഞു. പഴയ ഫോൺ വിൽക്കുന്നതിന് മുൻപ് അദ്ദേഹം അതിലെ എല്ലാ ഫോട്ടോകളും മെസ്സേജുകളും ബാങ്ക് ആപ്പുകളും ഡിലീറ്റ് ചെയ്തു. അതിനുശേഷം ഫോൺ ഫോർമാറ്റ് ചെയ്തു. എല്ലാം ക്ലീനായി, ശൂന്യമായി എന്ന് കരുതി. പക്ഷേ, ആ ഫോൺ വാങ്ങിയ ആൾ പിന്നീട് വിളിച്ചു പറഞ്ഞു— "ഇതിൽ ഒരുപാട് ഫോട്ടോകൾ ഉണ്ടല്ലോ!"

ഫോർമാറ്റ് ചെയ്ത ഫോണിൽ വീണ്ടും ഫോട്ടോകൾ... അതെങ്ങനെ?

'ഡിലീറ്റ് ചെയ്യുക' എന്നത് നമ്മൾ കരുതുന്ന പോലെ ലളിതമായ ഒരു കാര്യമല്ല. ഇത് മനസ്സിലാക്കാൻ ഒരു ഉദാഹരണം നോക്കാം.

ലൈബ്രറിയും കാറ്റലോഗും

നിങ്ങളുടെ നാട്ടിലെ ഒരു പഴയ ലൈബ്രറി ഒന്ന് ആലോചിച്ചു നോക്കൂ. അവിടെ ആയിരക്കണക്കിന് പുസ്തകങ്ങളുണ്ട്. ഓരോ പുസ്തകത്തിനും ഓരോ ചെറിയ 'കാറ്റലോഗ് കാർഡ്' ഉണ്ടാകും— ഏത് ഷെൽഫിൽ, ഏത് നമ്പറിൽ ഇരിക്കുന്നു എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയ കാർഡ്. ആ കാർഡ് നോക്കിയാണ് ആളുകൾ പുസ്തകം കണ്ടുപിടിക്കുന്നത്.

ഇനി, ആ കാർഡ് മാത്രം കീറിക്കളയുകയാണെന്ന് കരുതുക. പുസ്തകം അപ്പോഴും ഷെൽഫിൽ തന്നെ ഉണ്ടാകും. ആ ഷെൽഫ് ഇനി 'ഒഴിഞ്ഞു' എന്ന് ലൈബ്രറി രേഖപ്പെടുത്തും. പക്ഷേ ആരെങ്കിലും ഷെൽഫ് ശ്രദ്ധയോടെ നോക്കിയാൽ ആ പുസ്തകം അവിടെത്തന്നെ ഇരിക്കുന്നത് കാണാം.

ഇത് തന്നെയാണ് ഫോണിൽ ഫയലുകൾ "ഡിലീറ്റ്" ചെയ്യുമ്പോഴും നടക്കുന്നത്.

എന്താണ് ലോജിക്കൽ ഡിലീഷൻ? (Logical Deletion)

നിങ്ങൾ ഒരു ഫോട്ടോ ഡിലീറ്റ് ചെയ്യുമ്പോൾ, ആ ഫോട്ടോ ഫോണിൽ നിന്ന് പോകുന്നില്ല. പകരം, ഫോൺ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടുന്നു: "ഈ ഇടം ഇനി ഒഴിഞ്ഞതാണ്, പുതിയ ഡാറ്റയ്ക്ക് വേണ്ടി ഇത് ഉപയോഗിക്കാം." അപ്പോൾ ഗാലറിയിൽ ആ ഫോട്ടോ കാണില്ല. പക്ഷേ, സ്റ്റോറേജിൽ ആ ഫോട്ടോ അവിടെത്തന്നെ ഉണ്ടാകും— പുതിയ ഡാറ്റ വന്ന് ആ സ്ഥലം നിറയ്ക്കുന്നത് വരെ.

ഇതിനെയാണ് സാങ്കേതികമായി "Logical Deletion" എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഫോട്ടോ അദൃശ്യമാകുന്നു, പക്ഷേ മാഞ്ഞുപോകുന്നില്ല.

ഓൺലൈനിൽ ലഭ്യമായ സൗജന്യ 'ഡാറ്റ റിക്കവറി ടൂളുകൾ' ഉപയോഗിച്ചാൽ, ഇങ്ങനെ ഡിലീറ്റ് ചെയ്ത ഫോട്ടോകൾ തിരിച്ചെടുക്കാൻ വെറും അഞ്ച് മിനിറ്റ് മതിയാകും.

ഫോർമാറ്റ് ചെയ്താൽ മതിയോ?

ഫോൺ ഫോർമാറ്റ് ചെയ്യുന്നത് ലൈബ്രറിയിലെ എല്ലാ കാറ്റലോഗ് കാർഡുകളും ഒരുമിച്ച് കീറിക്കളയുന്നത് പോലെയാണ്. ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ ഷെൽഫ് ഒഴിഞ്ഞതായി തോന്നും, പക്ഷേ പുസ്തകങ്ങൾ (ഡാറ്റ) അപ്പോഴും അവിടെത്തന്നെയുണ്ട്. പഴയ ഫോൺ വാങ്ങുന്ന ആൾ ഒരു വലിയ ഹാക്കർ ആകണമെന്നില്ല, ഗൂഗിളിൽ ഒന്ന് തിരഞ്ഞാൽ കിട്ടുന്ന ലളിതമായ ആപ്പുകൾ കൊണ്ട് പോലും നിങ്ങളുടെ സ്വകാര്യ വിവരങ്ങൾ തിരിച്ചെടുക്കാം.

എങ്ങനെ ശരിക്കും മായ്ക്കാം?

ഇത് ശരിക്കും മായ്ക്കാൻ ഒരൊറ്റ വഴിയേ ഉള്ളൂ:

1. iPhone: "Erase all content and settings" എന്ന ഓപ്ഷൻ ഉപയോഗിക്കുക.
2. Android: "Factory reset + erase internal storage" എന്ന ഓപ്ഷൻ ഉപയോഗിക്കുക.

ഈ രീതികൾ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ ഫോൺ കാറ്റലോഗ് കാർഡ് കീറിക്കളയുക മാത്രമല്ല ചെയ്യുന്നത്— പകരം ആ ഷെൽഫ് മുഴുവൻ അർത്ഥശൂന്യമായ (Junk) വിവരങ്ങൾ കൊണ്ട് നിറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതായത്, പഴയ വിവരങ്ങൾ അവിടെ ഉണ്ടാകില്ല, പകരം പാഴ് വസ്തുക്കൾ മാത്രമായിരിക്കും. ഇതാണ് യഥാർത്ഥ ഡിലീറ്റ്.

ശ്രദ്ധിക്കുക

ഒരു ഫോൺ വിൽക്കുന്നതിന് മുൻപ്, അല്ലെങ്കിൽ ആർക്കെങ്കിലും കൊടുക്കുന്നതിന് മുൻപ് സ്വയം ഈ ചോദ്യം ചോദിക്കുക: "ഞാൻ കാറ്റലോഗ് കാർഡ് കീറുക മാത്രമാണോ ചെയ്തത്, അതോ ഷെൽഫ് മുഴുവൻ ക്ലീൻ ആക്കിയോ?"

സുരക്ഷിതരാകാൻ എപ്പോഴും ഒരു Full Factory Reset തന്നെ ചെയ്യുക.